|
WHAT'S
IN
THE
NAME!
|
Toch was de keuze voor Van Oldenbarnevelt allerminst vanzelfsprekend. Wat te denken van een school die vernoemd is naar een man die als lijfspreuk had nil scrire tutissima fides (niets te weten is het veiligste geloof)? Niet bepaald een spreuk die leerlingen aanzet tot studeren. Is het logisch een school te noemen naar een magistraat die, volgens de historicus Jan Romein, op de generaties die na hem kwamen, is blijven neerkijken als onmondige kinderen?
Dat hij stadspensionaris is geweest en voor Rotterdam land op Zuid zou hebben verworven kan toch nauwelijks een reden zijn geweest om de man te vernoemen. Hoeveel stadspensionarissen kan de doorsnee Rotterdammer zich herinneren? Hoeveel grond is er gekocht en verkocht zonder dat de comparanten naamsbekendheid kregen?
Zijn pedagogische reputatie is ook al geen aanbeveling. Van Oldenbarnevelt ontpopte zich al vroeg tot een autoritair baasje. Het is zeker geen toeval dat een tegenstander van Barnevelt hem heeft afgeschilderd als een afschrikwekkende schoolfrik, die de orde in zijn klasje met straffe hand zocht te bewaren.
In het pamflet Wonderlijcken Droom van de School-houdinghe van Mr. Ian van Olden-barnevelt, Met de verclaringhe van dien, doet deze pamflettist gedetailleerd verslag van een nachtmerrie. In die droom ziet hij een remonstrantse schoolklas met aan het hoofd meester Jan. Deze meester Jan zit op een stoel omgeven met veel luxe tapijten en wandkleden waar veel eigenschappen in verweven waren
... 'Authoriteit, en eer, onrecht, en wreetheyts plaghen,
Eer gierichheyt, torment, ja meer als ít jaer heeft daghen' ...
En naar zó'n iemand wordt eeuwen later zonder noemenswaardige discussie een school genoemd.
Ik heb geen notulen over deze naamgeving gevonden maar ongetwijfeld heeft het stadsbestuur van Rotterdam andere eigenschappen van Oldenbarnevelt op het oog gehad toen het diens naam aan de Derde HBS verleende. Zoals bekend is Van Oldenbarnevelt groot geworden omdat hij in de moeilijke periode na de dood van Willem van Oranje samen met prins Maurits ons land verder heeft geleid op het pad naar de onafhankelijkheid. Het was met name Van Oldenbarnevelts verdienste dat hij het land economisch zo tot ontwikkeling heeft gebracht dat het de grote militaire inspanningen kon financieren. Onsterfelijk is hij geworden toen hij als oude man met een grote staat van dienst, al of niet ondersteund door een stok, de gang naar het schavot had gemaakt.
Zó'n man kon voor het naoorlogse rood-liberale Rotterdam een voorbeeldfunctie vervullen. Het land had, zoals in de zestiende eeuw, net zijn vrijheid herwonnen. De handel moest weer tot bloei gebracht worden. Jongeren moesten worden opgeleid om het herrijzende Nederland van nieuwe kaders te voorzien. Wie beter van Van Oldenbarnevelt kon die veelbelovende jeugd tot voorbeeld strekken?
|
|
© 2002 W.J. Smit,
Amsterdam, Holland. All Rights Reserved.
|
|